Rozważam skorzystanie z instytucji dopłat do kapitału, które gwarantuje dotychczasowe brzmienie umowy spółki. Jak wygląda kwestia opodatkowania dopłat w podatkach dochodowych oraz podatku od tzw. czynności cywilnoprawnych?

Instytucja dopłat w odniesieniu do spółki z o.o. uregulowana została w art. 177-179 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (Dz.U.00.94.1037 ze zm.), dalej k.s.h. Ich istota sprowadza się do tego, że stanowią one dodatkowe wpłaty dokonywane przez wspólników na rzecz spółki. Wpłaty te nie powiększają jednak udziałów wspólników ani kapitału zakładowego spółki - chociaż de facto powiększają majątek spółki. Odnoszone są one bowiem na kapitał zapasowy spółki.

W kwestii podatkowej należy zauważyć, iż dopłaty, o których mowa w art. 177 kodeksu spółek handlowych nie są przychodem spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. Kwestię tą reguluje art. 12 ust. 4 pkt 11 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z 2000 r., nr 54, poz. 654 ze zm., dalej „u.p.d.o.p.”). Zgodnie z tym przepisem do przychodów nie zalicza się bowiem dopłat wnoszonych do spółki, jeżeli ich wniesienie następuje w trybie i na zasadach określonych w odrębnych przepisach. Jednocześnie – zgodnie z art. 16 ust. 1 pkt 53 u.p.d.o.p. wniesienie dopłat oraz ich zwrot nie stanowią kosztów uzyskania przychodów. Dopłaty co do zasady nie będą zatem podlegać opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób prawnych. Jednocześnie zgodnie z art. 16 ust. 1 pkt 13a) u.p.d.o.p. nie uważa się za koszty uzyskania przychodów odsetek od dopłat wnoszonych do spółki w trybie i na zasadach określonych w odrębnych przepisach. Tym samym jeżeli zostanie podjęta decyzja o zwrocie dopłat wraz z odsetkami, wypłacone tak odsetki nie będą stanowiły kosztu podatkowego spółki wypłacające te odsetki.

Kwestia opodatkowania przedstawia się jednak odmiennie w podatku od czynności cywilnoprawnych. Zgodnie z art. 1 ust. 3 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych (Dz.U.07.68.450 j.t. ze zm.), dalej p.c.c., podatkowi od czynności cywilnoprawnych co do zasady podlegają umowy spółki oraz zmiany tych umów, jeżeli powodują one podwyższenie podstawy opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych.

W przypadku umowy spółki za zmianę umowy przy spółce kapitałowej uważa się z kolei podwyższenie kapitału zakładowego z wkładów lub ze środków spółki oraz dopłaty. Warto w tym miejscu również wspomnieć co zauważono na wstępie, iż dopłaty nie podwyższają kapitału zakładowego, lecz stanowią składnik kapitału zapasowego.

Według ogólnej zasady ustanowionej w art. 3 ust. 1 pkt 1 tej ustawy obowiązek podatkowy powstaje z chwilą dokonania czynności cywilnoprawnej i ciąży solidarnie na stronach czynności cywilnoprawnych. Z kolei zgodnie z art. 6 podstawę opodatkowania stanowi przy dopłatach - kwota dopłat. Stawka podatku od umowy spółki wynosi z kolei 0,5%.

Podsumowując wniesienie dopłat do spółki z o.o. co do zasady nie będzie powodowało konieczności opodatkowania w podatku dochodowym od osób prawnych, będzie jednak skutkowało powstaniem obowiązku podatkowego w podatku od czynności cywilnoprawnych.

Hanna Kozłowska - biegły rewident, doradca podatkowy

KDA Kancelaria Doradców i Audytorów