Na wstępie należy zauważyć, iż od dnia 1 stycznia 2010 r. obowiązują nowe reguły odnośnie ustalenia miejsca świadczenia usług transportu towarów. W przypadku świadczenia usługi na rzecz podatnika w rozumieniu ustawy o VAT (tak jak ma to miejsce w analizowanym przypadku) zastosowanie znajdują zasady ogólne dotyczące ustalania miejsca świadczenia usług. Zasady ogólne określone zostały w art. 28b ust. 1 - 3 ustawy o VAT. I tak miejscem świadczenia usług w przypadku świadczenia usług na rzecz podatnika jest miejsce, w którym podatnik będący usługobiorcą posiada siedzibę lub stałe miejsce zamieszkania (czyli Hiszpania). W przypadku gdy usługi są świadczone dla stałego miejsca prowadzenia działalności podatnika, które znajduje się w innym miejscu niż jego siedziba lub stałe miejsce zamieszkania, miejscem świadczenia tych usług jest to stałe miejsce prowadzenia działalności. W przypadku gdy usługobiorca nie posiada siedziby, stałego miejsca zamieszkania lub stałego miejsca prowadzenia działalności, miejscem świadczenia usług jest miejsce, w którym zwykle prowadzi on działalność lub w którym ma on miejsce zwykłego pobytu. Podsumowując, jeżeli usługi wskazane w pytaniu będą świadczone na rzecz podatnika, będą one opodatkowane w kraju UE innym, niż Polska, stąd na fakturze sprzedaży wskazać należy, że czynność nie podlega opodatkowania w Polsce.

W przypadku z kolei świadczenia usług na rzecz podmiotów nie będących podatnikami w rozumieniu ustawy o VAT zastosowanie znajdzie przepis art. 28 f ust. 2 – 5 ustawy o VAT. Zgodnie, z którym miejscem świadczenia powyższej usługi (świadczonej na rzecz niepodatnika) jest miejsce, w którym odbywa się transport, z uwzględnieniem pokonanych odległości. Miejscem świadczenia usług transportu towarów, którego rozpoczęcie i zakończenie ma miejsce odpowiednio na terytorium dwóch różnych państw członkowskich, na rzecz podmiotów niebędących podatnikami jest miejsce, gdzie transport towarów się rozpoczyna. Miejsce rozpoczęcia transportu oznacza miejsce, w którym faktycznie rozpoczyna się transport towarów, niezależnie od pokonanych odległości do miejsca, gdzie znajdują się towary. Miejsce zakończenia transportu oznacza miejsce, w którym faktycznie kończy się transport towarów.

Podsumowując, zgodnie z nowo obowiązującymi przepisami dotyczącymi ustalania miejsca świadczenia usług transportu towarów istotnego znaczenia dla prawidłowego roliczenia VAT nabiera status podatnika. Pomaga w tym regulacja przepisu art. 28a ustawy o VAT, stanowiąca swoistą definicję podatnika wprowadzoną na potrzeby stosowania przepisów dotyczących ustalania miejsca świadczenia usług.

Hanna Kozłowska - biegły rewident, doradca podatkowy

KDA Kancelaria Doradców i Audytorów