Na podstawie art. 2 pkt 4 u.p.c.c., co do zasady, nie podlegają opodatkowaniu tym podatkiem czynności cywilnoprawne, jeżeli przynajmniej jedna ze stron z tytułu dokonania tej czynności jest opodatkowana podatkiem od towarów i usług lub jest z niego zwolniona.

Przepis powyższy wyłącza spod opodatkowania PCC przede wszystkim umowy sprzedaży dokonywane przez podatników VAT. Czynności wykonywane w ramach tych umów są bowiem w takiej sytuacji dostawami towarów opodatkowanymi lub zwolnionymi od VAT. Przepis powyższy wyłącza spod opodatkowania PCC również umowy zamiany, w których przynajmniej jedna ze stron jest podatnikiem VAT. Również bowiem w tym wypadku jedna z tytułu dokonania tej czynności jest opodatkowana podatkiem od towarów i usług lub jest z niego zwolniona.

Na podstawie art. 2 pkt 4 u.p.c.c. nie są natomiast wyłączone spod opodatkowania VAT umowy sprzedaży, gdy sprzedawcą nie jest podatnik VAT (np. osoba fizyczna nieprowadząca działalności gospodarczej) lub jest nim co prawda podmiot będący podatnikiem VAT, lecz niedziałający w takim charakterze. W tych bowiem przypadkach żadna ze stron nie jest z tytułu dokonania umowy sprzedaży opodatkowana VAT.

Wniosek powyższy potwierdzają organy podatkowe w udzielanych przez siebie wyjaśnieniach. Przykładowo, w piśmie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Kutnie z dnia 4 maja 2005 r., sygn. 1005-POS-27-32-35, czytamy, że z art. 2 pkt 4 u.p.c.c. wynika, że "nie jest istotne, czy strona czynności cywilnoprawnej jest podatnikiem VAT, tylko czy wykonuje czynność objętą podatkiem VAT. W przedstawionej przez podatnika czynności kupujący rzecz (chociaż jest podatnikiem VAT) wykonuje czynność, która nie jest objęta ustawą o podatku VAT. (...) W przedstawionej sytuacji jest to czynność zakupu, która nie jest objęta zakresem ustawy o podatku VAT. Inaczej mówiąc - z tytułu zakupu rzeczy dana osoba nie musi płacić podatku VAT. Płaci się go od sprzedaży. Tymczasem druga strona transakcji nie jest w ogóle podatnikiem VAT. W rezultacie żadna ze stron przykładowej czynności nie jest opodatkowana podatkiem VAT ani nie korzysta ze zwolnienia z podatku VAT od swojej czynności".

Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, że sprzedaż samochodu przez osobę fizyczną (zakładając, że chodzi o osobę fizyczną niebędącą podatnikiem VAT) osobie prawnej będącej podatnikiem VAT nie korzysta z wyłączenia spod opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych na podstawie art. 2 pkt 4 u.p.c.c. W konsekwencji sprzedaż taka będzie najprawdopodobniej opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych (chyba, że znajdzie zastosowanie inne wyłączenie spod opodatkowania lub zwolnienie od podatku).

Jednocześnie należy przypomnieć, iż obowiązek w podatku od czynności cywilnoprawnych będzie ciążył na kupującym.

Hanna Kozłowska - biegły rewident, doradca podatkowy

KDA Kancelaria Doradców i Audytorów

Spółka Doradztwa Podatkowego Sp. z o.o.