W istocie, problem sprowadza się do próby rozstrzygnięcia, jak należy rozumieć zakres pojęcia „podatek od towarów i usług”, użytego w przepisie art. 16 ust. 1 pkt 46 ustawy PDOP. Przepis w obowiązującym brzmieniu odnosi się bowiem wprost jedynie do polskiego podatku od towarów i usług. Wówczas wydaje się zasadne, iż podatek od wartości dodanej nie powinien podlegać wyłączeniu w trybie ww. przepisu (a do kosztów podlegałaby zaliczeniu kwota brutto).

Organy podatkowe uznają jednak odmiennie, iż kwotę podatku od wartości dodanej należy traktować analogicznie jak VAT naliczony, który - jeżeli podlega odliczeniu - nie jest kosztem podatkowym. Tak więc, o ile podatnik ma prawo na podstawie odrębnych przepisów ubiegać się o zwrot podatku od wartości dodanej, kwoty tego podatku nie może zarachować w koszty podatkowe. Gdy w fakturach zawarty jest podatek od wartości dodanej, do kosztów podatkowych podatnik powinien zatem zaliczyć jedynie kwotę netto.

Tak przykładowo wypowiedział się Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy w interpretacji indywidualnej z 24 lutego 2011r., sygn. ITPB3/423-678a/10/AM, stwierdzając m.in.: "(...) Spółka powinna uwzględniać w kosztach uzyskania przychodów wartość faktur dokumentujących poniesione koszty w kwocie netto, gdyż ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych wyklucza możliwość zaliczania do kosztu uzyskania przychodów podatku od towarów i usług oraz tożsamego z nim podatku od wartości dodanej nakładanego na terenie innych państw członkowskich Unii Europejskiej.

Wypada również zauważyć, że Wnioskodawcy (...) przysługuje wdanym kraju Unii Europejskiej zwrot podatku od wartości dodanej - co - mając na uwadze neutralność tej daniny dla przedsiębiorców - dodatkowo przesądza o wyłączeniu zapłaconych wartości tego podatku z kategorii kosztów uzyskania przychodów. (...)"

W jednym z najnowszych orzeczeń, WSA w Gdańsku z 27 września 2011 r., sygn. I SA/Gd 571/11 uznał, iż podatek od wartości dodanej może być kosztem podatkowym. Orzeczenie to nie jest jednak prawomocne.

Niemniej jednak, stanowisko takie nie jest obecnie akceptowane przez organy podatkowe. Pogląd, iż podatek od wartości dodanej zawarty w opłatach zagranicznych może stanowić koszt uzyskania przychodu, jest zatem obarczony ryzykiem podatkowym.

Podsumowując, jeżeli przedsiębiorca nie ubiega się o zwrot podatku od wartości dodanej, a kwoty podatku od wartości dodanej są niewielkie, bezpiecznym rozwiązaniem wydaje się zaliczenie do kosztów uzyskania przychodów jedynie kwoty netto.

Źródło: Hanna Kozłowska - biegły rewident
w KDA Grupa Sarnowski i Wiśniewski w Poznaniu
ul. Wojskowa 4, 60-792 Poznań