Żyjemy w czasach, w których technologie rozwijają się w niesamowitym tempie i choć na szczęście dzieje się to z korzyścią dla nas, nie zawsze umiemy za nimi nadążyć. Cyfryzacja telewizji naziemnej i jej wdrażanie trwają już od kilku lat, a jednak mało kto wie o co chodzi i jak to wpłynie na przeciętnego odbiorcę telewizji. Od 27 października 2010 r. sygnał cyfrowy jest już dostępny w województwach: mazowieckim, pomorskim, wielkopolskim i zachodniopomorskim. Zasięg emisji będzie systematycznie zwiększany, a docelowo, już za kilkanaście miesięcy, sygnał będzie docierał do ponad 98 procent mieszkańców Polski. Cyfryzacja będzie więc dotyczyć każdego z nas, a jej znaczenie jest porównywane z przejściem z nadawania czarno-białego na kolorowy.

Co się zmieni.

Emisja programów telewizyjnych, przekaz do stacji nadawczych, a następnie (różnymi metodami) do naszych odbiorników odbywa się za pomocą fal radiowych. Fale radiowe, które są nośnikiem sygnału „w eterze” mają swoje ograniczenie jakim jest ich zakres częstotliwości. Dodatkowo oprócz nadawców telewizyjnych, fal radiowych „używają” również nadawcy radiowi, operatorzy telefonii komórkowej, system łączności awaryjnej, wojsko, lotnictwo i inne służby. Gospodarka widmem radiowym jest sprawą rangi międzynarodowej i leży w kompetencjach państwa.

Cyfryzacja sygnału oznacza jego skompresowanie - czyli będzie on zajmował mniej „miejsca” – w zakresie częstotliwości potrzebnej do emisji jednego programu tradycyjną metodą analogową, będzie teraz można „zmieścić” aż siedem programów! Otwiera to przed nami zupełnie nowe możliwości.

Jakie to będą możliwości najlepiej zacząć od wyjaśnienia, ostatnio bardzo popularnego, słowa multipleks. Multipleks to „paczka” programów oraz informacji dodatkowych, takich jak m.in. elektroniczny przewodnik po programach, pay-per-view (płacenie za konkretny program), czy wprowadzanie "kodów rodzicielskich", blokujących dzieciom dostęp do programów dla dorosłych. Dzięki cyfryzacji poprawi się również jakość odbieranego sygnału. Wszystko to oznacza, że przeciętny odbiorca zamiast kilku kanałów marnej jakości będzie w stanie odbierać ich nawet kilkadziesiąt, w o wiele lepszym standardzie!

Multipleks trzeci (MUX 3), który rozpoczął już nadawanie cyfrowe, wstępnie zawiera programy Telewizji Polskiej SA: TVP1, TVP2, TVP Info, TVP Kultura i TVP Historia. Drugi multipleks zagospodarują stacje komercyjnie, rozpoczynając od nadawanie programów: Polsat, TVN, TV4 oraz TV Puls. Przez jakiś czas pakiety te będą nadawane jednocześnie analogowo i cyfrowo, tak aby wszyscy zdążyli przestawić się na odbiór cyfrowy. Niestety cyfryzacja będzie się wiązała z kosztami z naszej strony. Odbiór programu cyfrowego, jeśli już nie korzystamy z cyfrowej telewizji za pomocą satelity lub telewizji kablowej, wymaga kupienia tunera/dekodera lub nowego telewizora z wbudowanym tunerem. Aktualnie koszt takiego urządzenia to ok. 450 zł, ale istnieje możliwość, że ceny te się zmniejszą. Przewidziane jest również subsydiowanie tunerów dla najuboższych, ale na razie nie wiadomo dokładnie kto i na jakich zasadach miałby się tym zająć. Analogowa emisja programów zostanie wyłączona nie wcześniej niż w połowie 2012 r. i nie później niż w połowie 2015 r.

Czy biorąc pod uwagę wszystkie koszty i zamieszanie, jakie zapewne zapanuje, cyfryzacja jest konieczna? Tak, z kilku względów. Po pierwsze zapewni ona szerszy dostęp do informacji najbiedniejszym, dla których czasem telewizja naziemna jest jedynym „oknem na świat”. Po drugie, proces cyfryzacji jest procesem przeprowadzanym w całej Unii Europejskiej, w celu lepszej gospodarki widmem radiowym (część zwolnionego widma zostanie przeznaczona dla innych usług telekomunikacyjnych, jak choćby Internet). Dodatkowo w czerwcu 2015 r. ustanie ochrona sygnału analogowego – będzie można nadawać analogowo, ale bez gwarancji braku zakłóceń. Wreszcie kolejna sprawa to powody strategiczne – cyfrowe nadawanie to nowy system przekazu informacji, którym państwo będzie dysponować w szczególnych sytuacjach (wojna, klęski żywiołowe).

Zainteresowanych szerzej tematem odsyłam do strony internetowej UKE, gdzie m.in. znajdziemy słowniczek terminów i skrótów pojawiających się przy omawianiu procesu cyfryzacji.

Magdalena Filipiak

Polska Izba Radiodyfuzji Cyfrowej